تذكّر از آنچه تاكنون در شرح منزل يقظه بيان شد ، روشن مىگردد كه توجّه ، ركن منزل يقظه و غفلت ، مانع توجّه است . همچنين معلوم گرديد ، تفكّر مستمر موجب برون رفت سالك از ورطهء غفلت و هدايت وى به سوى توجّه و بيدارى هميشگى مىشود . حال بايد دانست كه طالب معرفت براى استمرار تفكّر و دوام توجّه ، محتاج تذكّر است . راهى كه در پيش روى سالك قرار دارد ، از مو باريك‌تر ، از شمشير برنده‌تر و از آتش سوزنده‌تر است . لذا بايد با تذكّر پى در پى ، به دوام توجّه برسد و اين راه را براى خود هموار كند تا بتواند در دنيا در صراط مستقيم حركت نمايد و در قيامت از پل صراط عبور كند و به سير به سوى خداى متعال ادامه دهد . از قرآن شريف استفاده مىشود كه راه بهشت ، از جهنّم مىگذرد و همهء مردم بايد مسير جهنّم را طىكنند و از روى جهنّم بگذرند و سپس به بهشت برسند و بعضى در جهنّم مىمانند و امكان خروج ندارند : وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلي رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا ثُمَّ نُنَجِّي الَّذينَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظَّالِمينَ فيها جِثِيًّا « 1 » و از شما ( انسان‌ها ) احدى نيست جز آنكه مشرف به ورود در دوزخ شده ( و يا وارد در آن خواهد شد ، ) اين كار بر پروردگار تو حتمى و مقطوع است . سپس كسانى را كه تقوا ورزيده‌اند ، نجات مىدهيم و ستمكاران را در حالى كه به زانو درافتاده‌اند ، در آنجا رها مىكنيم . به همين جهت صراط را پل صراط ناميده‌اند . گويا پلى در آخرت وجود دارد كه از روى جهنّم مىگذرد و همه بايد از روى آن عبور كنند تا به بهشت برسند . از آنجا كه آخرت ، باطن همين دنيا است ، صراط آخرت نيز در واقع باطن صراط دنيا است و از اين رو صراطِ در قيامت ، در دنيا نيز وجود دارد و آن همان صراط مستقيم است . بنابراين صراط در اين دنيا نيز مثل صراط در آخرت دقيق و باريك و برّنده و سوزنده است . از

--> ( 1 ) . مريم / 72 - 71